Loading Please Wait...
Phân bón chuyên dùng cho cây cà phê

1. Giới thiệu

Sản xuất bền vững nói chung phải đáp ứng được 3 tiêu chí cơ bản: bền vững về kinh tế, xã hội và môi trường. Tuy nhiên với sản xuất cà phê của Việt Nam hiện nay thì các nhà khoa học, nhà quản lý đang cố gắng bằng nhiều cách để giúp nông dân tiếp cận dần với sản xuất cà phê bền vững. Giai đoạn khởi đầu, các giải pháp kỹ thuật cũng như quản lý đang nhằm vào sản xuất cà phê theo hướng bền vững.

Trong các giải pháp kỹ thuật sản xuất cà phê theo hướng bền vững thì sử dụng phân bón, trong đó sử dụng phân bón lá cũng là giải pháp khá đơn giản song mang lại hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường.

Phân bón lá chuyên dùng cho cà phê - NUCAFE do Viện Khoa học Kỹ thuật Nông lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI) sản xuất dựa trên kết quả nghiên cứu khoa học trên 20 năm về cây cà phê. Sản phẩm phân bón lá này đã đã Hội đồng Khoa học của Bộ Nông nghiệp nghiệm thu đánh giá và công nhận là tiến bộ kỹ thuật cho phép sản xuất và lưu hành. Các kết quả nghiên cứu, khảo nghiệm và áp dụng vào sản xuất từ năm 2000 đến nay đã cho thấy sử dụng NUCAFE phun từ 2 – 3 lần từ tháng 6 đến tháng 8 đã làm tăng năng suất từ 5 – 30 % do hạn chế được tỷ lệ rụng quả, tăng trọng lượng nhân và cải thiện được kích cỡ hạt cà phê đáng kể nên chất lượng hạt cà phê cũng được nâng cao. Ngoài ra, sử dụng NUCAFE còn giúp phòng trị được các loại bệnh sinh lý dinh dưỡng như vàng, bạc lá non do thiếu lưu huỳnh, xoăn lá, rụt cổ do thiếu kẽm, đặc biệt rất quả hiệu quả trong việc phòng trị hội chứng rối loạn sinh lý dinh dưỡng cho cà phê sau ghép cải tạo. Phun vào giai đoạn sau thu hoạch giúp cây tăng khả năng chống chịu được với điều kiện khô hạn, tăng khả năng phân hoa mầm hoa, ra hoa và đậu quả.

Hiện nay, hàng năm WASI cung cấp cho sản xuất từ 50.000 - 60.000 kg cho nông dân và các đơn vị sản xuất cà phê với diện tích sử dụng từ 12.500 - 15.000 ha trên địa bàn 5 tỉnh Tây Nguyên.

 

2. Sử dụng phân bón lá chuyên dùng cho cà phê - NUCAFE

2.1. Phun định kỳ vào giai đoạn tăng trưởng quả

Từ tháng 5 - 8 là giai đoạn tăng trưởng nhanh về thể tích quả, sau đó bước vào giai đoạn tích luỹ chất khô và cũng là giai đoạn rụng quả sinh lý diễn ra mạnh mẽ. Giai đoạn này cây cần nhiều dinh dưỡng để đáp ứng cho nhu cầu tăng trưởng quả và phát triển cành lá cũng nhẹ hệ thống cành dự trữ cho năng suất vụ sau. Việc bón phân vào đất để cung cấp dinh dưỡng cho cây cà phê thông qua hệ thống rễ là cơ bản, song nếu áp dụng thêm giải pháp cung cấp dinh dưỡng cho cà phê bằng chế phẩm phân bón lá chuyên dùng NUCAFE thì hiệu quả sử dụng phân hoá học cũng như hiệu quả kinh tế cao hơn.

Bảng 1. Sử dụng phân bón lá chuyên dùng NUCAFE làm tăng hiệu quả sử dụng phân bón đất, tăng hiệu quả kinh tế

(Phun 2 lần vào tháng 5, 6 cách nhau từ 20 - 25 ngày)

 

 

 

địa điểm

 

 

Công thức

 

Năng suất (tấn nhân/ha)

Tăng so với đối chứng

Hiệu quả sử dụng phân bón (kg nhân/kg N:P2O5:K2O)

Thu nhập tăng thêm (1.000 đ)

Tấn nhân/ha

%

Gia Lai (1)

Phun NUCAFE

3,36

0,35

11,6

5,69

7.000

đC (không phun)

3,01

-

-

5,10

-

đak Lak

Phun NUCAFE

3,78

0,27

7,70

5,72

5.400

đC (không phun)

3,51

-

-

5,31

-

Giá cà phê nhân trung bình 20.000 đ/kg

(1): Bón 270N: 80P2O5: 240K2O (kg/ha)

(2): Bón 290N: 100P2O5: 270K2O (kg/ha)
Sử dụng phân bón lá chuyên dùng cho cà phê - NUCAFE phun 2 lần vào tháng 5, 6 làm tăng năng suất so với không phun từ 0,27 - 0,35 tấn nhân/ha (tương ứng 7,7 - 11,6 %). Nguyên nhân năng suất tăng chủ yếu do giảm tỷ lệ rụng quả sinh lý và tăng trọng lượng nhân do bổ sung thêm lượng dinh dưỡng cần thiết, đặc biệt là các nguyên tố trung, vi lượng cho nhu cầu của cây. Phun NUCAFE đã làm tăng hiệu quả sử dụng phân hoá học bón vào đất. đối với công thức không phun khi bón 1 kg N:P2O5:K2O thì chỉ thu được từ 5,1 - 5,31 kg nhân; trong khi đó có phun NUCAFE thì thu được 5,69 - 5,72 kg nhân/kg N:P2O5:K2O; thu nhập tăng thêm so với không phun từ 5,4 - 7,0 triệu đồng/ha. Nếu trừ chi phí đầu tư, công phun, công thu hoạch, chế biến sản phẩm trội thì lợi nhuận tăng thêm khi sử dụng NUCAFE từ 3,9 - 5,5 triệu đồng/ha.

2.2. Sử dụng NUCAFE phun vào các giai đoạn sốc sinh lý so điều kiện ngoại cảnh

Trong giai đoạn sinh trưởng, phát triển của cây và tăng trưởng của quả cà phê không phải lúc nào cũng thuận lợi. Có khi trong mùa mưa vẫn xuất hiện các đợt hạn kéo dài hàng tháng, hoặc mưa dầm liên tục. Với những diễn biến thời tiết bất thường như trên đã làm ảnh hưởng cho sinh trưởng và phát triển của cây cà phê, ảnh hưởng đến quá trình tăng trưởng và tích luỹ chất khô của quả. Cung cấp kịp thời một lượng dinh dưỡng cần thiết cho cây thông qua lá sẽ giúp cho cây cà phê sinh trưởng bình thường, giảm rụng quả, trọng lượng và thể tích quả đảm bảo; trong khi đó ngược lại thì cây cà phê bị ảnh hưởng về sinh trưởng, tỷ lệ rụng quả nhiều, trọng lượng quả và nhân nhỏ hơn (bảng 2).

Bảng 2. Phun NUCAFE vào giai đoạn tiểu hạn làm tăng năng suất,

 

tăng trọng lượng nhân của cà phê

 

Công thức

NS, tấn nhân/ha

Tăng so với đC không phun

Số quả tươi/kg

Trọng lượng 100 nhân (g)

 

Tấn nhân/ha

%

Phun NUCAFE*

2,85

0,68

31,3

987

13,9

Không phun

2,17

-

-

1.096

12,6

* Phun 2 lần cách nhau 15 ngày

địa điểm: Công ty cà phê Chư Pah, Gia Lai

Vào giai đoạn bị tiểu hạn (thường từ tháng 7 đến tháng 8 hàng năm) do đất không đủ ẩm để cung cấp dinh dưỡng cho cây cà phê, phun NUCAFE sẽ giúp cây đảm bảo sinh trưởng và duy trì năng suất cà phê, hạn chế sự tổn thất do thời tiết. Năng suất tăng so với không phun NUCAFE lên đến 31,3 % (0,68 tấn nhân/ha; tương đương giá trị 13,6 triệu đồng). Ngoài ra phun NUCAFE giai đoạn này sẽ giúp cho quả cà phê lớn hơn và trọng lượng nhân cũng to hơn (tăng 10,3 % so đối chứng).

 

Bảng 3. Phun NUCAFE vào giai đoạn mưa dầm làm tăng năng suất,

tăng trọng lượng nhân, giảm tỷ lệ rụng quả cà phê

 

 

Công thức

NS, tấn nhân/ha

Tăng so với đC không phun

Tỷ lệ rụng quả, %

Trọng lượng 100 nhân (g)

Tấn nhân/ha

%

Phun NUCAFE*

2,55

0,30

13,3

35,7

13,3

Không phun

2,25

-

-

48,3

12,5

* Phun 2 lần cách nhau 15 - 20 ngày

địa điểm: Công ty cà phê 72, Gia Lai

Mưa dầm, kéo dài liên tục, có khi đến 15 - 20 ngày, trời nhiều mây, không có ánh sáng, độ ẩm đất luôn ở trạng thái bão hoà, hệ rễ cây cà phê bị thiếu Oxy cho quá trình hô hấp và hấp thu dinh dưỡng từ đất. Vào giai đoạn cây đòi hỏi nhu cầu dinh dưỡng cao (từ tháng 6 - 8) mà đất không đáp ứng được thì cây sẽ bị vàng, quả bị rụng nhiều, nhân và quả bị nhỏ.

Dùng NUCAFE phun cho cây cà phê sẽ giúp cho cây vượt qua được giai đoạn sốc sinh lý, giảm tỷ lệ rụng quả 12,6 % và trọng lượng 100 nhân tăng 6 % so với không phun. đặc biệt do giảm tỷ lệ rụng quả, tăng trọng nhận nhân nên năng suất tăng so với không phun 13,3 % với giá trị tương ứng khoảng 6 triệu đồng.

3. Kết luận

- Việc sử dụng phân bón lá chuyên dùng NUCAFE để phun cho cà phê vào giai đoạn từ tháng 6 - 8, ít nhất 2 lần sẽ làm tăng năng suất, tăng trọng lượng nhân, do đó cải thiện được tỷ lệ cấp hạt R1, góp phần cải thiện chất lượng hạt cà phê nhân sống.

- Trong các thời kỳ cây bị sốc sinh lý do tác động bởi các điều kiện thời tiết khí hậu, sử dụng NUCAFE để phun cho cà phê sẽ giúp cây sinh trưởng khoẻ, tăng năng suất, giảm tỷ lệ rụng quả, tăng trọng lượng nhân.

- Sử dụng NUCAFE trong canh tác cà phê là một tiến bộ khoa học kỹ thuật góp phần tăng thu nhập cho nông dân; tạo thêm công ăn việc làm, góp phần ổn định xã hội; nâng cao hiệu quả sử dụng phân bón cũng góp phần tiết kiệm được lượng phân hoá học bón vào đất, hạn chế ô nhiễm môi trường nên được xem là một trong những giải pháp kỹ thuật đảm bảo cho sản xuất cà phê theo hướng bền vững nên được khuyến cáo rộng rãi cho nông dân và các đơn vị sản xuất cà phê không chỉ cho tỉnh đak Lak mà cả vùng Tây Nguyên và Việt Nam./.

 

Nguồn: TS. Trương Hồng (Phó VT Viện KHKTNLN Tây Nguyên)

 
   Bản quyền thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Daklak
   Địa chỉ: 103 Phan Chu Trinh, TP Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk
   Website: http://www.dakusta.org.vn
   Email: dakusta@vusta.vn